Projektowanie szkół staje się przedmiotem coraz szerszej debaty, a architektura współczesnych szkół staje się wielofunkcyjnym miejscem. Dobrym przykładem jest Szkoła Podstawowa nr 119 w Warszawie autorstwa WWAA. Projekt zdobywa kolejne nominacje, m.in. do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, Nagrody Roku SARP, czy Nagrody Architektonicznej „Polityki”, stając się jednym z najgłośniej komentowanych obiektów edukacyjnych w Polsce.
Sposób organizacji szkół i przedszkoli wpływa nie tylko na komfort użytkowników, ale również jakość relacji społecznych dzieci i ich poczucie bezpieczeństwa. Budynek z jego wnętrzem przestaje być w tym ujęciu neutralnym tłem dla edukacji i zaczyna aktywnie współkształtować jej przebieg. Na tym tle szczególnie interesująco prezentuje się Szkoła Podstawowa nr 119 przy ul. Konstruktorskiej 10 na warszawskim Służewcu, zaprojektowana przez pracownię WWAA. Obiekt znalazł się w tym roku w gronie finalistów 15. edycji Nagrody Architektonicznej „Polityki”, otrzymał nominację do Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy, Nagrody Roku SARP oraz konkursu „Polska Architektura XXL”. WWAA zdobyła za ten projekt także statuetkę „TopBuider 2026” i „Property Design Awards 2026”. Już sam zestaw nominacji pokazuje, że mamy do czynienia z realizacją wykraczającą poza znane do tej pory standardy.
Biuro prowadzone przez Natalię Paszkowską i Marcina Mostafę od lat uczestniczy nie tylko w projektowaniu placówek oświatowych, ale również w dyskusji dotyczącej standardów projektowych dla szkół. W tym kontekście budynek przy Konstruktorskiej można odczytywać jako praktyczną próbę odpowiedzi na pytanie, jak powinna wyglądać współczesna szkoła w mieście.
Najważniejszym założeniem projektu było odejście od tradycyjnego modelu szkoły organizowanej wokół długich korytarzy i powtarzalnych sal lekcyjnych. Zamiast tego architekci zaproponowali strukturę opartą na mniejszych jednostkach funkcjonalnych, które sprzyjają budowaniu relacji i poczucia przynależności. Rozwiązanie wpisuje się w obserwowany od lat europejski trend, oparty na różnorodności przestrzeni, znany ze współczesnych realizacji edukacyjnych w Skandynawii, Holandii czy Wielkiej Brytanii. Architekci z WWAA chcieli, by nauka nie odbywała się wyłącznie w klasie. Równie ważne stały się miejsca spotkań, pracy zespołowej i przestrzenie służące koncentracji. W projekcie WWAA sam budynek funkcjonuje bardziej jak małe miasto niż instytucja. Poszczególne części tworzą system powiązanych przestrzeni o różnym stopniu dostępności i prywatności. Takie rozwiązanie pozwala uczniom stopniowo oswajać się z samodzielnością, zachowując jednocześnie czytelność organizacyjną założenia.
Równie interesujące jest urbanistyczne myślenie WWAA o roli szkoły. Przez wiele lat placówki edukacyjne funkcjonowały w Polsce jako obiekty odizolowane od otoczenia, aktywne wyłącznie w godzinach lekcyjnych. Tymczasem współczesne miasto coraz częściej oczekuje od placówek oświatowych wielofunkcyjności i otwartości. Szkołę przy Konstruktorskiej zaprojektowano więc jako element lokalnej infrastruktury społecznej. Ogólnodostępny plac wejściowy, czytelna gradacja przestrzeni oraz możliwość korzystania z części programu poza godzinami zajęć sprawiają, że budynek jest aktywnym uczestnikiem życia dzielnicy. To szczególnie istotne na Służewcu, obszarze przechodzącym w ostatnich latach intensywną transformację z monofunkcyjnej dzielnicy biurowej w pełnoprawną strukturę mieszkaniową.
Dodatkowym aspektem wyróżniającym inwestycję jest model jej realizacji. Szkoła powstała dzięki finansowaniu Archicom/ Echo Investment i została przekazana miastu jako element rozwijającej się dzielnicy mieszkaniowej. To pierwszy tego typu przypadek w Warszawie i jeden z nielicznych przykładów w Polsce, gdzie infrastrukturę edukacyjną potraktowano jako integralny element rozwoju urbanistycznego nowego fragmentu miasta. W tym sensie realizacja WWAA nie jest jedynie udanym budynkiem. Pokazuje zmianę myślenia o szkole jako miejscu, które nie kończy się na murach, ale zaczyna działać w relacji z otoczeniem i właśnie tu ujawnia swój pełny sens.
Zdjęcia: Sebastian Rzepka
